Rozdział
10
Dopuszczalne białka
(mięso, ryby, nabiał itd.)
Każdy rodzaj świeżej lub mrożonej wołowiny, baraniny, wieprzowiny,
drobiu, ryb, jajek, naturalne sery, (wymienione w dodatku), domowej
roboty jogurt przygotowany zgodnie z zaleconą recepturą, naturalny ser
biały. Puszkowana ryba (w oleju lub sosie własnym).
Niedozwolone
Przetworzone mięso, takie jak parówki, kiełbasy, przyprawiona
szynka, ryba w puszce w sosach różnego rodzaju, przetworzone sery,
wędzone mięsa (chyba, że wiesz na pewno, że nie został dodany żaden
cukier na żadnym etapie wędzenia). Większość dostępnych wędzonych
mięs zawiera jakąś ilość rafinowanego cukru. Dla tych, którzy nie
mają dostępu do mięsa wędzonego bez dodatku cukru, zwyczajnie
wędzony boczek można jeść raz w tygodniu jeśli jest bardzo dokładnie
usmażony .
Większość przetworzonego mięsa jest niedopuszczona, ponieważ
zawierają skrobię, serwatkę, laktozę, lub cukier. Jeżeli jest
możliwe zdobycie przetworzonego mięsa bez tych dodatków można wtedy
włączyć je do diety. Żadne konserwy nie są dozwolone.
Dopuszczalne warzywa – świeże
lub mrożone (bez dodatku cukru i skrobi). Żadne
puszki lub słoiki z warzywami nie są dozwolone.
Karczoch francuski, szparagi, buraki, suszona biała fasola, soczewica i
łuskany groch (suszone rośliny strączkowe przygotowane zgodnie z
instrukcją), brokuł, brukselka, kapusta, kalafior, marchew, seler,
ogórek, bakłażan, czosnek, kapusta włoska, wszystkie rodzaje sałaty,
fasola lima (sucha i świeża), grzyby, cebula, pietruszka, groszek,
pieprz (zielony, żółty, czerwony), dynia, szpinak, kabaczek, fasola
szparagowa, pomidory (można próbować wprowadzić do diety po
dostrzegalnej poprawie stanu zdrowia).
Zakąski mogą zawierać surowe warzywa pod warunkiem braku biegunki.
Zabronione
Ziarna takie jak zbopszenica, żyto,
kukurydza, ryż, jęczmień, proso, orkisz (żadne płatki, chleb lub
mąka zrobiona z tego również)
Ziemniaki, słodkie ziemniaki, pasternak, ciecierzyca, kiełki nasion,
soja, fasola mung, bób, fasola garbanzo,
Mąka z amarantusa, kinoi oraz innych nowych nasion zastępujących
zboże,
Uwaga: Wiele przepisów z innych krajów, zawiera składniki
podobne do zbóż takie jak np. Kus-kus, których należy bezwzględnie
unikać.
Dopuszone
owoce – świeże, surowe,
gotowane, mrożone (bez dodatku cukru) i suszone. Owoce w puszkach,
słoikach w sosie własnym. Żadne inne. W celu posłodzenia ugotowanych
lub surowych owoców używaj miodu lub sacharyny. Żaden inny sztuczny
słodzik oprócz sacharyny nie jest dopuszczalny.
Jabłka, avocado, morele, banany (dojrzałe z brązowymi plamami
zaczynającymi się pojawiać na skórze), jagody każdego rodzaju,
czereśnie, świeży lub tarty (niesłodzony) kokos, grejpfrut, winogrona,
kiwi, cytryny, mango, melony, nektaryny, pomarańcze, papaja,
brzoskwinia, ananas, suszone śliwki, rodzynki, rabarbar, mandarynki.
Niektórzy są uczuleni na siarczyn i powinni unikać suszonych owoców do
których jest on dodawany. Jeśli taka nadwrażliwość nie występuje suszone
owoce mogą być okazjonalnie spożywane.
Suszone banany mają zwykle z dodatek syropu lub rafinowanego cukru i
powinno się ich unikać, chyba że wiadomo, że nie ma w nich tego rodzaju
dodatków.
Dopuszczalne orzechy
– w skorupkach bądź bez.
Migdały, orzeszki pecan, orzechy brazylijskie, laskowe, włoskie,
nerkowce, gotowane kasztany. Masło orzechowe bez żadnych dodatków.
Prażone orzechy ziemne w skorupie można próbować ostrożnie po stosowaniu
diety przez około sześć miesięcy, jeżeli przez ten okres nie pojawiała
się biegunka. Unikaj łuskanych orzechów ziemnych ponieważ większość z
nich ma dodatek skrobi. Mieszanki solonych orzechów są niedopuszczone do
spożycia, ponieważ większość z nich była prażona z dodatkiem skrobi.
Uwaga: Orzechy są stosowane w postaci mąki w przepisach. Używaj jej
jedynie wtedy, kiedy biegunka zniknęła. Potem orzechy mogą być zjadane
jako zakąska i powinno się je dokładnie żuć.
Dopuszczalne napoje
Soki
Sok
pomidorowy w puszkach jest dopuszczony (jedynie z dodatkiem soli). Soki
robione z koncentratów są zabronione.
Stosuj sok pomidorowy do gotowania zamiast koncentratu pomidorowego, czy
sosu pomidorowego. Unikaj mieszanek soku pomidorowego i innych mieszanek
soków.
Sok
pomarańczowy i grejpfrutowy, jeśli tylko to możliwe z świeżo
wyciśniętych owoców, nigdy z koncentratów. Wszystkie bez dodatków cukru.
Kiedy obecna jest biegunka unikaj rannego picia soku pomarańczowego.
Wypity wtedy wzmaga biegunkę. Jednakże później wypity jest dosyć dobrze
tolerowany.
Sok z
ciemnych lub jasnych winogron. Butelkowany sok z winogron zwykle nie ma
dodatku cukru, unikaj mrożonego soku z winogron, który zwykle zawiera
cukier.
Sok
ananasowy (w puszkach, mrożony lub świeży) bez dodatku cukru.
Sok
jabłkowy, kiedyś dopuszczany jako napój, obecnie stanowi problem
ponieważ niektórzy producenci dodają do niego syrop zbożowy i cukier,
którego nie wymienia się na etykiecie. Dlatego też wybieraj sok jabłkowy
takich producentów do których masz zaufanie. Możesz do nich zadzwonić
lub napisać, żeby upewnić się, że jest to czysty sok jabłkowy bez
dodatku dosładzaczy. Ciągle można w wielu miejscach kupić świeżo
wyciśnięty sok, który można następnie przechowywać do roku czasu, (
Uwaga: wypełniaj pojemnik jedynie do 2/3 jego objętości)
Soków
w kartonach, nawet z nadrukiem stwierdzającym, że nie ma w nich dodatku
cukru, powinno się unikać, ponieważ doświadczenie wskazuje, że są źle
tolerowane przez tych, którzy stosują dietę SCD.
Świeżo wyciśnięty sok warzywny z wszystkich dopuszczonych do spożycia
warzyw.
Inne napoje
Słaba
herbata lub bardzo słaba kawa parzona lub z ekspresu bez mleka lub
śmietanki.
Niektóre zioła mogą mieć właściwości przeczyszczające. Ogranicz użycie
ziół do herbaty miętowej.
Koktajle zrobione z domowej roboty jogurtu, owoców osłodzone do smaku
miodem lub sacharyną.
Niedopuszczalne
Mleko żadnego rodzaju.
Mleko w proszku.
Przemysłowo zrobione zakwaszane napoje mleczne, ponieważ zawierają
niesfermentowane mleko i bakterie zakwaszające, zbyt dużo jest w nim
laktozy.
Przemysłowej maślanki, śmietany, jogurtu (chyba że jako starteru dla
własnego jogurtu) Niektóre firmy produkują śmietanę, które nie
zawierają prawie w ogóle laktozy. Zwróć uwagę, czy w twojej okolicy
dostępny jest taki produkt.
Mleko sojowe.
Rozpuszczalna kawa lub herbata.
Zastępniki kawy: większość z nich zawiera słód, który jest
zabroniony.
Dopuszczalne wyroby
cukiernicze
Osoba
stosująca dietę SCD nie musi sobie odmawiać słodyczy. Używając miodu,
orzechów, suszonych owoców, można zrobić bardzo pyszne ciasta, babeczki
czy cukierki.
Dodatkowe instrukcje
Chociaż zboża nie są dopuszczone do spożycia, sosy i oleje zrobione ze
zbóż mogą być używane – dlatego oleje z ziaren i sojowy są dozwolone.
Inne oleje dozwolone to olej słonecznikowy i szczególnie zalecana oliwa
z oliwek.
Zagęszczony sos ugotowaną cebulą zmiksowaną w blenderze lub z domowej
roboty majonezem.
Musztardy można używać; używaj zwyczajnej musztardy ponieważ inne zwykle
mają dodatki, których należy unikać.
Ogórki konserwowe i oliwki można jeść. Przeczytaj uważnie etykietę i
unikaj tych z dodatkiem cukru.
Ocet
można używać (jabłkowy, zwykły lub winny). Niektóre wykwintne rodzaje
octów dla smakoszy mają dodany cukier i nie powinno się ich stosować.
Dietetyczne napoje są dopuszczalne okazjonalnie. Te słodzone aspartamem
lub Nutri-Sweet czasami zawierają laktozę i powinny, jeśli tylko to
możliwe, unikane. Jeśli jest to jedyny rodzaj słodzika dostępny może
być stosowany raz w tygodniu. Napoje dietetyczne słodzone sacharyną nie
muszą być aż tak ograniczone: można je wypić 2-3 razy w tygodniu.
NIE UŻYWAJ ŻADNYCH DIETETYCZNYCH NAPOI SŁODZONYCH
INNYMI SŁODZIKAMI. – niektóre z nich mogą zintensyfikować
problemy jelitowe w bardzo dużym stopniu. Butelkowana woda bez żadnych
dodatków może być pita, ale innej określanej mianem „sport drink” lub z
dodatkami witaminowymi, czy mineralnymi powinno się unikać. Napoi
słodzonych fruktozą i/lub glukozą nie powinno się używać.
Używaj masła, a nie margaryny. Margaryna zawiera dodatek mleka i
lub/serwatki.
Wszystkie przyprawy można stosować. Unikaj mieszanek i curry – kupuj
wszystkie przyprawy oddzielnie.
Używaj świeżego czosnku i cebuli zamiast ich zmielonej postaci, ponieważ
mogą mieć dodatek skrobi.
Mleko kokosowe i
migdałowe można próbować włączyć do diety po okresie 3 miesięcy, jeśli
jest robione w domu.
Uwaga: Jeśli
spożywasz wypieki z migdałami, ilość mleka migdałowego nie powinna
przekraczać 250 ml dziennie (szklanka)
Makarony są robione
ze zbóż więc są zabronione. Istnieją substytuty dla pizzy i makaronu w
dziale z przepisami.
Nie używaj skrobi,
(mąki ziemniaczanej), amarantusowej, tapioki czy innych mąk.
Nie używaj czekolady
lub chleba świętojańskiego.
Nie używaj zup z
kostki lub rozpuszczalnych zupek.
NIE UŻYWAJ PRODUKTÓW ZROBIONYCH Z RAFINOWANEGO
CUKRU. To eliminuje wiele produktów przemysłowych, niektóre z
nich zostały wymienione w dodatku.
Nie używaj agar-agar
czy innych alg.
Nie
używaj pektyny do robienia przetworów.
Ketchup składa się prawie w 40% z cukru i nie wolno go spożywać.
Żadnych lodów, chyba że zrobione przez siebie. Przemysłowe lody
zawierają bardzo dużą ilość laktozy i cukru. Nawet te robione z miodem.
Żadnej melasy, syropu zbożowego czy klonowego.
MIÓD
- środek słodzący. Chociaż padają twierdzenia, że pyłek kwiatowy czy
inne substancje dodawane do miodu są dobroczynne dla zdrowia, to
stosując tę dietę należy używać czystego miodu bez żadnych dodatków,
który kiedy podniesiesz go do światła jest przeźroczysty. Nieznaczne
zmętnienie jest dopuszczalne. Zarówno pasteryzowany miód kupiony w
sklepie, jak i ten kupiony prosto od pszczelarza jest dobry.
Nie
używaj mąki zrobionej z fasoli czy soczewicy, ponieważ na pewno nie były
wcześniej właściwie namoczone przed zmieleniem i w związku z tym mają
zbyt dużą ilość skrobi. (Namoczona i zmiksowana biała fasola i używana
do jak ‘wypełniacz’ do ciast w celu zmniejszenia ilości używanej w nich
mąki orzechowej.
Nie
używaj proszku do pieczenia. Tam gdzie to konieczne używaj sody.
Nie
używaj żadnego rodzaju nasion, aż miną trzy miesiące od wystąpienia
ostatniego symptomu i wtedy wypróbuj je ostrożnie.
Chociaż wszystkie naturalne sery mogą być używane, to dwa muszą być
unikane - Riccota i Mozzarella.
Wiele
leków zawiera dodatki w postaci „złych” węglowodany (cukier, laktoza,
skrobia). Niektóre z nich można dostać bez dodatku tych cukrów –
wystarczy poprosić lekarza. Farmaceuta może wymienić je na takie, które
zawierają fruktozę lub dekstrozę. Jednakże jeśli jedynymi dostępnymi
lekami są te z dodatkiem węglowodanów, używaj ich jeśli są niezbędne.
Przygotowując własne posiłki NIE UŻYWAJ SYROPU Z FRUKTOZY LUB GLUKOZY,
CZY FRUKTOZY, GLUKOZY CZY DEKSTROZY ZARÓWNO TEJ W POSTACI GRANULATU CZY
SPROSZKOWANEJ. Chociaż wyglądają na jednocukry w ostatnich latach spółki
handlowe sprzedają je w postaci mieszanek cukrów nie zmieniając
etykiety. Innymi słowy są po prostu błędnie oznakowane.
Nie
używaj żadnych produktów które zawierają FOS (fruktooligosacharydy) Ten
rodzaj skrobi (inulina) może karmić zarówno szkodliwe, jak i ‘przyjazne’
bakterie i zaprzepaści korzyści płynące ze stosowania diety.
Jeśli
używasz starteru zawierającego ‘przyjazne’ bakterie (które często
zawierają również inne składniki) lepiej stosować produkty, które
zawierają laktozę (lub serwatkę) niż FOS.
Napoje
alkoholowe
Unikaj piwa.
Bardzo wytrawne wina są dopuszczalne. Jeśli jest potrzebne słodkie wino
dodaj do niego sacharynę lub miód.
Okazjonalnie gin, whisky z żyta, Burbon, wódkę etc. Żadnej sherry,
likierów czy brandy.
Woda
sodowa jest dopuszczalna jako dodatek ponieważ nie zawiera dodatku
cukru.