Rozdział I
PRZESZŁOŚĆ I TERAŹNIEJSZOŚĆ
W 1951, po wielu latach klinicznych doświadczeń, doktorzy Sidney V.
i Merrill P. Haasowie wydali książkę zatytułowaną Management of Celiac
Disease. Skierowana do społeczności lekarzy, książka zawierała poparte
bogatą dokumentacją doświadczenia doktorostwa w obchodzeniu się i leczeniu
setek przypadków zarówno celiakii, jak i torbieli trzustki. Ich podejście
było oparte na stosowaniu dobrze zbalansowanej, zwykłej diety, która
była ściśle ograniczona i dopuszczała spożycie określonego rodzaju cukrów
i skrobi. Kiedy pacjent stosował Szczególną Niskowęglowodanową Dietę
(SCD) przez minimum rok, mógł potem z powrotem stosować zwykłą dietę bez
nawrotów symptomów choroby. W 1958, zabraliśmy naszą ośmioletnią córkę do dra Haasa. Trzy lata wcześniej
specjaliści zdiagnozowali u niej nieuleczalne owrzodzenie okrężnicy i
jej kondycja pogarszała się. Lata leczenia kortyzonem i sulfonamidami,
wraz z dodatkowymi innymi próbami leczenia okazały się nieskuteczne i
operacja chirurgiczna zdawała się nieuchronna. Dr Haas zastosował u niej
Szczególną Niskowęglowodanową Dietę i w przeciągu dwóch lat symptomy
choroby wycofały się. Po upływie następnych kilku lat zaczęliśmy stosować
normalną dietę. Od dwudziestu lat cieszy się doskonałym zdrowiem. Wielu studentów, przyjaciół i tych, których spotkałam podczas swojej
praktyki, a którzy cierpieli na owrzodzenie jelita grubego, chorobę Crohna,
celiakię (nie poddającą się leczeniu przez stosowanie diety bezglutenowej),
zapalenie jelit, oraz inne rodzaje chronicznej biegunki próbowali diety
dra Haasa i większość z nich uwolniła się od swoich chorób. Niektóre
z najbardziej dramatycznych i szybkich uzdrowień mają miejsce u niemowląt
i dzieci cierpiących na zaparcia oraz wśród dzieci, które poza problemami
jelitowymi, mają poważne problemy z zachowaniem. To obejmuje zarówno
nadczynność typu autystycznego jak nadczynność częstą towarzyszącą uporczywym,
długotrwałym koszmarom nocnym. Bardzo często problemy z zachowaniem i
koszmary nocne znikają po 10 dniach od rozpoczęcia stosowania diety dra
Haasa. Interesującą rzeczą jest, że w czerwcu 1985, Stowarzyszenie Schizofrenii
w Wielkiej Brytanii zapoczątkowało projekt badań dra F. C. Dohana dotyczące
związku miedzy celiakią a schizofrenią. Podstawą dla tego projektu
jest dieta podobna do SCD niskocukrowa, wykluczająca zboża, mleko, o
niskiej zawartości cukru.
W międzyczasie w laboratoriach naukowych całego świata, badacze studiowali
genezę powstawania problemów jelitowych. Lekarze i badacze stwierdzili,
że specjalny typ syntetycznej diety (chemicznej odżywki wyprodukowanej
w laboratorium) nazwanej dietą pierwiastkową jest wielce obiecujący
w leczeniu wszystkich typów problemów związanych z trawieniem i jelitami.
Problem złego wchłaniania obserwowany zarówno w torbielowatości trzustki,
jaki i biegunce, który pojawia się po chemioterapii został przezwyciężony
przez zastosowanie syntetycznej podstawowej diety. Kiedy taka dieta
została zastosowana u pacjentów z chorobą Crohna, zniknęły nie tylko
symptomy, ale zaobserwowano, że dzieci, nie rosnące prawidłowo do tej
pory od lat, zaczęły gwałtownie przybierać na wadze i rosnąć. Również
u dzieci z torbielowatością trzustki poziom sodu w wydalanym pocie
(test mierzący kondycję pacjenta) obniżył się znacząco. Ponad sześćset
publikacji pojawiło się w czasopismach medycznych w latach siedemdziesiątych
i wczesnych osiemdziesiątych potwierdzających skuteczność tej diety
w poprawie złej przyswajalności i wycofywaniu się wielu zaburzeń pracy
jelit. Ponieważ jednak dieta pierwiastkowa jest sztuczną dietą, zwykle
stosowaną do karmienia pacjentów za pomocą rury bezpośrednio doprowadzonej
do żołądka, nie może być kontynuowana w nieskończoność. W momencie
przerwania, zwykle po okresie od 6 do 8 tygodni, poprawa stopniowo
wycofuje się, a symptomy chorobowe wracają. Czynnikiem decydującym o efektywności obydwu diet, zarówno SCD, jak
i syntetycznej diety pierwiastkowej, jest rodzaj węglowodanów, jakie
w niej dominują. W syntetycznej, głównym węglowodanem jest pojedynczy
cukier, glukoza, zwana fachowo monosacharydem (mono=jeden; sacharydy=cukry)
jako kontrast dla dwucukrów (dwusacharydy), takich jak cukroza (cukier
stołowy), czy wielocukrów (polisacharydy) takich jak skrobia. W Ścisłej niskowęglowodanowej diecie, węglowodany są również przeważnie
pojedynczymi cukrami tymi które można znaleźć w owocach, miodzie, właściwie
przygotowanym jogurcie oraz niektórych jarzynach. Wiele raportów
badawczych donosi, że zastosowanie syntetycznej pierwiastkowej diety
korzystnie wpływa na schorzenia jelit, stanowiąc bazę dla SCD, która
może być nie
pojedynczymi cukrami Ci którzy wybierają stosowanie SCD nie muszą się czuć poszkodowani.
Wiele wspaniałych przepisów zawartych w tej książce stanowić część każdej
książki kucharskiej. Jednakże to, że są smaczne, w żaden sposób nie upośledza
ich wartości leczniczych: węglowodany wyszczególnione tam w przepisach
są dobre pod względem składu biochemicznego.
SCD dieta prezentowana w tej książce jest bardzo odżywcza, dobrze zrównoważona, bezpieczna i jest wysoce prawdopodobne, że okaże się skuteczna w przezwyciężeniu wielu przewlekłych i dokuczliwych problemów układu trawiennego.